Binh sĩ Philippines tuần tra trên đảo Thị Tứ trong quần đảo Trường Sa, nơi có tranh chấp chủ quyền giữa nhiều nước trong khu vực. Ảnh chụp ngày 11/05/2017.REUTERS/Ritchie
Trong chuyến thăm một căn cứ quân sự trên đảo Palawan (tây Philippines) ngày 06/04/2017, tổng thống Rodrigo Duterte thông báo đã ra lệnh triển khai quân đội trên các bãi cạn và những đảo không có người ở trong vùng Biển Đông mà Manila đòi chủ quyền và hiện đang có tranh chấp với một số nước xung quanh.
Hãng tin AFP trích tuyên bố trước báo giới của ông Duterte, « đã đến lúc phải xây dựng các cơ sở quân sự và cắm cờ Philippines » trên các đảo không có người ở hay bãi cạn mà ông cho là thuộc chủ quyền của Philippines và đang bị nhiều nước nhòm ngó muốn chiếm.
Tổng thống Philippines nói : « Tôi đã ra lệnh cho quân đội chiếm hết » các đảo đó. Ông khẳng định có từ « 9 đến 10 » hòn đảo như vậy trong quần đảo Trường Sa là thuộc chủ quyền của Philippines.
Ông Duterte cũng thông báo ý định đến thăm đảo Thitu (Việt Nam gọi là Thị Tứ) ở Biển Đông vào tháng 06/2017 để cắm cờ Philippines nhân dịp quốc khánh 12/06 của nước này.
Thitu nằm gần đá Subi (Subi Reef), một trong bẩy đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa. Tổng thống Duterte cũng cho biết ông có ý định tăng cường an ninh cho đảo Thitu bằng cách xây thêm nhiều khu đồn trú.
Philippines chiếm 9 đảo và bãi đá ở Biển Đông, trong đó có đảo Thitu, mà nước này gọi là Pagasa. Đây là hòn đảo lớn nhất trong số các đảo mà Manila kiểm soát ở quần đảo Trường Sa.
Philippines ngả sang Mỹ, Trung Quốc vỡ mộng
Philippines cho phép Mỹ xây dựng doanh trại quân đội tạm thời ở Philippines khi Trung Quốc muốn bành trướng chiếm trọn bãi cạn Scarborough.
Ngày 7/2, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana công bố thông tin cho hay, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte vừa đồng ý cho Mỹ xây doanh trại quân đội và kho chứa nhiên liệu ở các trại địa phương tại Philippines.
Ông Lorenzana nói thêm kế hoạch xây doanh trại quân đội và kho chứa nhiên liệu của Mỹ hiện chưa bắt đầu, có thể vào cuối năm nay hoặc sang năm tới.
Tổng thống Philippines nói chuyện với các cảnh sát ở Manila, bộc bạch cho phép Mỹ xây dựng doanh trại tạm thời. Ảnh: AP
“Tôi hỏi ông ấy (Tổng thống Duterte) về quyết định cho phép Mỹ xây doanh trại. Ông ấy nói ‘Đồng ý, chúng ta hãy tiến hành’ nhưng chắc chắn không có kho lưu trữ đạn dược nào ở đó”.
Các trại này được dùng làm nơi đồn trú của quân đội Mỹ theo một hiệp ước quốc phòng ký năm 2014. Hiệp ước 2014 chỉ cho phép quân đội Mỹ xây doanh trại và kho chứa nhiên liệu – dành cho máy bay và xe cộ - để hai nước cùng sử dụng.
Cũng theo ông Lorenzana, khi quân đội Mỹ đến Philippines tập trận, họ có thể mang theo súng trường và đạn dược nhưng sẽ mang về nước sau khi hoàn tất nhiệm vụ.
Mới hồi tháng trước, Tổng thống Duterte dọa bãi bỏ hiệp ước nếu Mỹ lưu trữ vũ khí tại các trại ở Philippines. Ông lập luận Philippines có thể bị ảnh hưởng một khi giữa Trung Quốc và Mỹ xảy ra giao tranh. “Nếu Mỹ xây dựng kho chứa vũ khí, tôi sẽ xem xét và có thể xé bỏ hiệp ước” – Tổng thống Duterte nhấn mạnh.
Việc cho phép Mỹ xây dựng doanh trại quân đội ở Philippines sẽ làm phía Trung Quốc không lấy làm dễ chịu.
Trung Quốc đã mang tới Philippines gói đầu tư và cho vay đặc biệt ưu đãi về kinh tế và cả quân sự. Trong khoảng thời gian cuối nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, ông Durteter đã có nhiều bước đi quan trọng đối với Trung Quốc.
Từ việc chuyển chính sách ngoại giao đối đầu sang hợp tác giải quyết song phương các tranh chấp trên Biển Đông, Manila hưởng nhiều lợi ích của Bắc Kinh về kinh tế để phục vụ chấn hưng đất nước đồng thời dịu giọng hơn về vấn đề tranh chấp trên biển với Trung Quốc, đặc biệt là bãi cạn chiến lược Scarborough.
Bước quay lưng của chính quyền ông Durteter với Trung Quốc thực sự không nằm ngoài dự đoán.
Nhà khoa học chính trị Nga, Giáo sư Vladimir Kolotov từng cho rằng, Philippines đang chơi cờ trên nhiều bàn cờ. Trong mấy tháng đầu sau khi ông Rodrigo Duterte lên làm tổng thống, ông đã "chơi" công khai, kiên quyết chống lại Mỹ, hứa sẽ từ chối đặt cược vào Mỹ, và đồng thời cố gắng tạo mối quan hệ tin tưởng hơn với Trung Quốc.
Tuy nhiên, Trung Quốc đang tiếp tục quân sự hóa Biển Đông và bỏ qua các tín hiệu tích cực từ phía Tổng thống Philippines. Vì thế ông Duterte không thể hy vọng rằng, Trung Quốc sẽ giảm hoạt động quân sự trong khu vực, và các tranh chấp lãnh thổ sẽ được giải quyết trong khuôn khổ pháp lý. Do vậy, ông Durteter chuyển hướng sang Mỹ.
Ngay trước thềm lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ của ông Donald Trump, ông Duterte đã lại lên tiếng phê phán Trung Quốc thực hiện tiếp tục mưu đồ quân sự hóa Biển Đông.
Những tuyên bố từ khi tranh cử của ông Donald Trump với Trung Quốc rõ ràng đang có ảnh hưởng tới Philippines và khiến ông Durteter có thể quay lưng đặt cược vào Mỹ sau khi đã hưởng những lợi ích kinh tế mà Bắc Kinh mang lại.
Trung Quốc đã đầu tư rất nhiều tiền của và cơ sở hạ tầng vào Philippines
Chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố sẽ đẩy lùi mọi mưu toan của Trung Quốc nhằm củng cố kiểm soát Biển Đông.
Trong cuộc điều trần trước Thượng viện để được phê chuẩn việc bổ nhiệm, tân Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã tuyên bố là Mỹ sẽ ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các đảo nhân tạo xây dựng trái phép trên Biển Đông, mặc dù các nhà phân tích cho rằng, muốn làm như thế Washington phải phong tỏa trên biển, và đây là một hành động chiến tranh.
Nhưng theo The Japan Times của Nhật Bản ngày 7/2, sau đó ông Tillerson đã có giọng điệu hòa dịu hơn. Trả lời các câu hỏi về các công trình xây đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc, tân Ngoại trưởng Mỹ chỉ tuyên bố:
Không thể để Trung Quốc sử dụng các đảo nhân tạo xây dựng phi pháp để cưỡng ép các nước láng giềng hoặc hạn chế quyền tự do lưu thông hàng khải và hàng không ở Biển Đông. Mỹ sẽ tiếp tục hành xử các quyền tự do ấy bằng cách đưa máy bay và tàu đến hoạt động tại bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép.
Biển Đông : Tàu Trung Quốc liên tục hiện diện trong vùng chủ quyền Malaysia
Báo The Guandian, số ra ngày 05/04/2017, dựa trên các ảnh vệ tinh được công bố, cho biết, tại Biển Đông, các tàu tuần tra của Trung Quốc duy trì sự hiện diện gần như liên tục tại các bãi đá mà Malaysia khẳng định thuộc chủ quyền của mình.
Trung Tâm Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải (AMTI), trực thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Tế và Chiến Lược, tại Washington, đã theo dõi các tàu tuần tra của Trung Quốc và công bố các bức ảnh vệ tinh cho thấy trong tháng Giêng và tháng Hai năm nay, ba tàu Trung Quốc đã tuần tra khu vực bãi đá Luconia (Trung Quốc gọi là Quỳnh Thai Tiều – Qiongtai Jiao), cách Trung Quốc 1600 km và chỉ cách đảo Bornéo của Malaysia 145 km.
Cũng trong thời gian này, chỉ có một tàu của Malaysia đi tuần tra tại đây. Bộ Quốc Phòng Malaysia chưa có phản ứng gì về thông tin này. Theo trung tâm AMTI, từ cuối năm 2015, Trung Quốc vẫn thường xuyên cho tàu tuần tra khu vực này, có lúc lên tới 11 tàu.
Trước đây, các tàu tuần tra Trung Quốc được trang bị vũ khí đã đi hộ tống các thuyền cá của nước này và dừng lại tại bãi đá Luconia. Ngư dân Malaysia cho biết là các tàu Trung Quốc đã xua đuổi họ ra khỏi khu vực này.
Năm 2015, Malaysia đã từ bỏ thái độ mềm mỏng trong các tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, vốn vẫn được Kuala Lumpur áp dụng. Vào lúc đó, Trung Quốc tuyên bố đã rút các tàu tuần tra ra khỏi khu vực bãi đá Luconia, nhưng theo tổ chức AMTI, thì các tàu này sau đó quay trở lại ngay lập tức nơi đây. Tháng 03/2016, bộ Ngoại Giao Malaysia đã triệu đại sứ Trung Quốc tại Kuala Lumpur lên yêu cầu giải thích.
Nguồn: Nina L. Khrushcheva, “Laughing in the Dark,” Project Syndicate, 01/03/2017.
Biên dịch: Dương Trường Phúc |Hiệu đính: Nguyễn Huy Hoàng
Là một cựu công dân Liên Xô, tôi có thể nói với bạn điều này: khi giới nghệ sĩ lên tiếng chống lại một hệ thống chính trị thì đó chưa bao giờ là một dấu hiệu tốt cho hệ thống chính trị đó. Và khi phát ngôn của họ làm người ta lo lắng thấy rõ thì nhiều khả năng là hệ thống đó có vấn đề.
Trong một nền dân chủ, nghệ thuật có thể đơn thuần là bị bỏ qua. Tất nhiên, người ta có thể trân trọng văn hóa, nhưng đó là lựa chọn của mỗi người chứ không phải là điều cần thiết. Sự thờ ơ (đối với nghệ thuật) là một điều xa xỉ được ban cho những người mà các quyền tự do của họ được bảo vệ tốt. Tuy nhiên, khi các quyền tự do ấy bị đe dọa, nghệ thuật lại trở thành một tuyến phòng thủ quan trọng. Ngày nay, Hoa Kỳ đang học được bài học ấy.
Chỉ trong hơn một tháng, Tổng thống Donald Trump đã thay đổi các quy tắc của nền chính trị Mỹ – và không phải là theo hướng tốt lên. Bất cứ lúc nào các sự kiện thực tế đi ngược lại quan điểm của chính quyền Trump – hoặc tệ hơn là cho rằng ông ấy không được người dân ủng hộ – thì ông lại lên án cánh nhà báo là những kẻ cung cấp “tin vịt” và là “kẻ thù” của nhân dân Mỹ.
Hệ thống tư pháp và cộng đồng tình báo cũng không thoát khỏi các cuộc tấn công sốt sắng của Trump. Bất kỳ sự phản đối mệnh lệnh nào, như các phán quyết chống lại sắc lệnh cấm một bộ phận người Hồi giáo vào đất nước, hoặc tiết lộ những việc làm sai trái tiềm tàng, như các cuộc trò chuyện bí mật của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia với Đại sứ Nga, đều nhanh chóng bị lên án.
Trong khi các trụ cột của nền dân chủ Mỹ đang bị công kích, giới nghệ sĩ đã vào cuộc. Thậm chí trước khi Trump nhậm chức, các nhà văn của hiệp hội PEN Mỹ đã tổ chức cuộc biểu tình #LouderTogether trên bậc thềm Thư viện Công cộng New York để “gửi thông điệp” đến một chính quyền “đã công khai bày tỏ thái độ thù địch với báo giới và các chuẩn mực tự do biểu đạt khác.”
Khi Phó Tổng thống đắc cử Mike Pence đến xem vở kịch Hamilton ở Broadway, các diễn viên đã kêu gọi ông duy trì các giá trị Mỹ và làm việc nhân danh toàn thể nhân dân Mỹ (điều này khiến Trump đưa ra một lời chỉ trích trên Twitter). Cách đó không xa, vở kịch Party People (Đảng Nhân dân) khám phá di sản của Black Panthers và Đảng Young Lords đã truyền tải một thông điệp đối đầu hơn, một phần của kịch bản đã chỉnh sửa nhắm đến chiến thắng của Trump.
Khi Trump ký sắc lệnh cấm bất cứ ai đến từ bảy nước Hồi giáo lớn nhập cảnh vào Mỹ, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (MoMA) đã treo tác phẩm của các nghệ sĩ đến từ các nước này. Trên tấm bảng cạnh các bức tranh, MoMA công khai nhắc đến sắc lệnh của Trump và xác nhận bảo tàng treo các bức tranh này để “khẳng định những lý tưởng hoan nghênh và tự do” vốn mang tính sống còn đối với nước Mỹ.
MoMA cũng lên kế hoạch chiếu bốn bộ phim của các đạo diễn chịu lệnh cấm đi lại. Trong tháng 4 tới, gần 100 rạp chiếu phim độc lập của Mỹ và Canada sẽ chiếu miễn phí 1984 của George Orwell như một phản ứng trước việc chính quyền Trump bao biện cho “những sự thật thay thế” (alternative facts).
Các diễn viên Hollywood đã tận dụng mùa trao giải năm nay để đưa ra những phát biểu chính trị của mình. Diễn viên Meryl Streep đã thu hút sự tức giận của Trump trong một bài phát biểu tại lễ trao giải Quả Cầu Vàng, khi bà lên án Trump vì đã giễu cợt một phóng viên khuyết tật và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tự do báo chí. David Harbour, khi nhận một giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh, đã tuyên bố rằng diễn xuất tuyệt vời “là một lời hiệu triệu kêu gọi giới nghệ sĩ chúng ta dấn thân sâu hơn, và thông qua nghệ thuật để chiến đấu chống lại nỗi sợ, sự ích kỷ, và sự độc quyền của nền văn hóa chủ yếu mang tính ái kỷ của chúng ta.”
Trong giới thời trang, một số nhà thiết kế lớn cam kết sẽ không thiết kế cho Đệ nhất Phu nhân Melania Trump. Tại Tuần lễ Thời trang New York gần đây, các nhà thiết kế từ Mara Hoffman đến Prabal Gurung đã dùng sàn diễn để thể hiện phát ngôn chính trị, và một số tên tuổi thời trang lớn nhất đã tham gia đoạn video của W Magazine với tuyên bố dõng dạc, “Tôi là người nhập cư.”
Những người ủng hộ Trump có lẽ sẽ muốn gạt đi những phát ngôn như thế, bảo các diễn viên và nghệ sĩ “tập trung vào công việc hằng ngày của mình đi.” Nhưng sự thật là lời nói của những nghệ sĩ ấy có ảnh hưởng – không chỉ lên Trump, một người bám đuôi Hollywood lâu năm. Không phải vô cớ mà các nhà lãnh đạo độc tài của Nga luôn cố gắng kiểm soát giới nghệ sĩ.
Khi giới nghệ sĩ cúi đầu trước quyền lực, nhà nước sẽ giành được một mức độ quyền lực mới và thậm chí là cả một mức độ chính danh mới. Đó là lý do tại sao Joseph Stalin lại cần nhà thơ chống Điện Kremlin nổi tiếng là Osip Mandelstam viết cho mình một bài thơ ca tụng.
Mandelstam đã đầu hàng trước áp lực này nhưng ông không bị khuất phục. Ông tiếp tục công kích Điện Kremlin, nổi tiếng nhất với bài “Chúng ta sống mà không cảm thấy mặt đất dưới chân mình.” Dù cuối cùng ông đã bỏ mạng trong một trại gulag, những bài thơ phản kháng của ông cùng với thơ của những nhà thơ dũng cảm khác đã góp phần làm nên sự sụp đổ của chế độ. Kiệt tác chống cộng sản trong thập niên 1970 của Alexander Solzhenitsyn mang tên Quần đảo Ngục tù (The Gulag Archipelago) cuối cùng đã cùng nền kinh tế xơ cứng phơi bày sự gian dối của chế độ cộng sản.
Putin chắc hẳn đã rất vui mừng khi người đoạt giải Nobel văn chương Solzhenitsyn trở nên ngày càng dân tộc chủ nghĩa khi về già cũng bày tỏ sự ủng hộ dành cho mình. Nhận thức được sức mạnh của nghệ thuật, Putin đã sớm thể hiện mình như một người hâm mộ văn hóa Nga. Ông cũng kết thân với những người bạn nước ngoài, bao gồm các biểu tượng điện ảnh Pháp Brigitte Bardot và Gérard Depardieu và ngay cả nhân vật tiếng tăm Hollywood Steven Seagal.
Đồng thời, ông cũng nhanh chóng loại trừ những kẻ có thông điệp mà ông không thích. Chương trình truyền hình châm biếm Puppets trong những năm 1990 gần như lập tức bị hủy bỏ sau khi Putin bước vào Điện Kremlin, khi nó so sánh ông với Little Zaches, một tên người lùn xấu xí, độc ác, và tự cho mình là quan trọng trong câu truyện cổ tích kỳ cục của E.T.A. Hoffmann.
Là một kẻ chuyên quyền non nớt đang cố gắng bịt miệng những người chỉ trích mình một cách vụng về, nói một cách rộng rãi nhất, có thể Trump sẽ cố gắng bắt chước hình mẫu người Nga của mình. Nhưng ông chưa hội tụ được đủ sức mạnh để gạt bỏ mọi tác phẩm và thể chế văn hóa chỉ trích mình. Nếu không phải thế thì có lẽ ông đã hủy bỏ chương trình hài Saturday Night Live mà ông thường xuyên lên án.
Nghệ thuật, dù nghiêm túc hay giễu nhại, thường là nơi phơi bày sự phi lý bi kịch của nền lãnh đạo áp bức. Và Trump càng cư xử tệ hại thì càng cần có nhiều nghệ sĩ phản đối ông. Chương trình Saturday Night Live đang đạt mức rating cao nhất trong sáu năm qua.
Nina L. Khrushcheva, tác giả cuốn Imagining Nabokov: Russia Between Art and Politics và The Lost Khrushchev: A Journey into the Gulag of the Russian Mind, là Giáo sư ngành Quan hệ Quốc tế và Phó Hiệu trưởng Trường Đại học The New School tại New York. Bà cũng là nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Chính sách Thế giới.
- See more at: http://nghiencuuquocte.org/2017/04/07/nghe-thuat-phan-khang-trong-thoi-dai-cua-trump/#sthash.8L13foDj.dpuf - See more at: http://nghiencuuquocte.org/2017/04/07/nghe-thuat-phan-khang-trong-thoi-dai-cua-trump/#sthash.8L13foDj.dpuf
Những ngày
qua, báo chí đồng loạt dẫn lời các quan chức Hà Tĩnh và Bộ Tài nguyên Môi trường
khẳng định rằng Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã khắc phục
được 52/53 lỗi vi phạm bị phát hiện trước đó của họ.
Con số này tạo cảm giác trong công chúng rằng Formosa đã tích cực sửa chữa sai
lầm, từ đó ủng hộ hoặc ít nhất là không phản đối đề xuất của Bộ Tài nguyên Môi
trường rằng: “Formosa đã đáp ứng được các yêu cầu để cho phép lò cao số 1 đi
vào vận hành.” [1] Còn nhớ rằng tháng 11 năm ngoái khi trả lời Reuters, Phó Chủ
tịch Formosa Hà Tĩnh Trương Phục Ninh đã cho biết nhà máy dự kiến sẽ đi vào sản
xuất thương mại trong quý I năm 2017, nghĩa là không quá xa so với đề xuất trên
đây của Bộ Tài nguyên Môi trường.[2]
Tuy nhiên, câu hỏi ở đây là, ngay cả khi Formosa đã khắc phục được 52/53 lỗi
đúng như nhận định của Bộ Tài nguyên Môi trường, thì lỗi còn lại là gì? Tầm
quan trọng của lỗi này ra sao? Vì sao tới nay vẫn chưa được khắc phục?
Các báo dẫn lời Bộ Tài nguyên Môi trường cho biết hạng mục cần khắc phục còn lại
là chuyển đổi từ công nghệ dập cốc ướt sang cốc khô - như cam kết ban đầu, sẽ
chỉ được hoàn thành vào năm 2019. Không thấy Bộ Tài nguyên Môi trường hay các
báo nói gì thêm về tầm quan trọng của lỗi này cũng như lý do nó chưa được khắc
phục.
Không quá khó hiểu cho sự im lặng này, vì lẽ nếu Bộ Tài nguyên Môi trường nói
ra sự thật rằng lỗi này là nguyên nhân chính gây ra thảm họa hồi năm ngoái dĩ
nhiên công chúng sẽ phản đối đề xuất của Bộ cho Formosa hoạt động trở lại.
Báo cáo chính thức hồi tháng 7 năm ngoái của Bộ Tài nguyên Môi trường, tuy
không được công khai nhưng không hiểu sao Reuters lại có trong tay, đã cho biết
khi Formosa bị mất điện, xưởng xử lý nước thải đã ngưng hoạt động khiến nước thải
có chứa chất độc từ quá trình luyện cốc ướt xả thẳng ra biển làm cá chết. Nếu
Formosa luyện cốc khô như cam kết ban đầu, thảm họa đã không xảy ra vì công nghệ
này không dùng đến nước. [3]
Reuters còn dẫn lời chuyên gia người Đức Friedhelm Schroeder được chính phủ Việt
Nam mời lúc đó, nhận định rằng "Formosa lẽ ra phải ngừng toàn bộ hoạt động
sản xuất cốc ngay khi sự việc xảy ra” để ngăn chặn thảm họa. Đại diện của
Formosa, theo Reuters, đã từ chối bình luận về nhận định này của chuyên gia Đức.
[4]
Với câu hỏi còn lại là vì sao lỗi này chưa được khắc phục ngay mà phải chờ đến
năm 2019, thì dù chưa có bên nào trả lời song cũng có thể đoán được ngay là bởi
công nghệ cốc khô tốn chi phí cao hơn. Ngay từ đầu Formosa đã chủ động phá bỏ
cam kết, sử dụng công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm hơn để tìm kiếm lợi nhuận từ việc
tiết giảm chi phí xử lý chất thải, thì việc họ kéo dài thời gian chuyển đổi
công nghệ lâu nhất có thể để tối đa hóa lợi nhuận là việc không có gì khó hiểu.
Điều khó hiểu duy nhất ở đây là dù kết luận Formosa sai phạm rành rành khi cố ý
tráo công nghệ cốc khô (chi phí cao, ô nhiễm ít) sang cốc ướt (chi phí thấp, ô
nhiễm nhiều) lúc xây dựng nhà máy, song không hiểu sao Bộ Tài nguyên Môi trường
vẫn cho phép Formosa sử dụng công nghệ cốc ướt này đến hết năm 2019 mới phải
thay đổi? Từ giờ tới lúc đó là 3 năm, sao lại chấp nhận một rủi ro lớn đến như
vậy, trong khi kẻ làm sai là Formosa? Sao không yêu cầu Formosa làm đúng cam kết
ban đầu mới được vận hành trong khi hoàn toàn có đủ lý lẽ để làm điều đó?
Tuy nhiên, nếu theo dõi toàn bộ quá trình ứng phó với thảm họa của chính quyền,
điều khó hiểu trên cũng không còn khó hiểu nữa.
Sách Đại Việt Sử Ký toàn thư chép phần đầu tiên của lịch sử nước Việt đặt tên là Kỷ Hồng Bàng thị, gồm 3 tiểu mục là Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân và 18 đời vua Hùng Vương.
Hùng Vương cuối cùng là Vua Hùng Duệ Vương, tức Hùng Vương thứ 18, mất vào năm 258 Trước Công nguyên, Ngài có 3 người con gái: Mỵ nương Tiên Dung, Mỵ nương Ngọc Hoa và Mỵ nương Ngọc Nương. (Mỵ nương là cách gọi chung của các công chúa)
Tiên Dung là công chúa đã kết hôn với Chử Đồng Tử. Còn Ngọc Hoa là công chúa đã cưới Sơn Tinh. Sau đây là lá thư mà Ngọc Hoa viết cho Vua cha nhân ngày giỗ Tổ.
Nhìn lại cảnh cũ mà nhớ bóng người xưa đâu rồi….
Kính lạy Vua Cha,
Hôm nay ngày giỗ Tổ, Ngọc Hoa con về đây cúi đầu bái lạy Vua cha.
Nhìn lại cảnh cũ mà nhớ bóng người xưa đâu rồi…
Chắc Vua cha còn nhớ, đất Phong Châu chúng ta thời ấy có một cây lớn tên là Chiên Đàn, cành lá rậm rạp, có chim hạc trắng làm tổ ở trên, thời ấy được gọi là Bạch Hạc.
Ngã ba sông Bạch Hạc là nơi “sơn chầu, thủy tụ” dồi dào khí thiêng sông núi. Ba con sông hợp lưu nơi ấy, ngày nay người ta gọi là sông Thao, sông Đà và sông Lô.
Ngã 3 sông Bạch Hạc, nơi “sơn chầu, thủy tụ”, dồi dào khí thiêng sông núi… Ba con sông hợp lưu nơi ấy là sông Thao, sông Đà và sông Lô.
Thưở ấy khi tổ Hùng Vương đầu tiên của chúng ta dựng nước, do địa thế “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, có núi, có đồi và đồng bằng, nên người Việt cổ chúng ta đã chọn nơi ấy làm nơi cư ngụ: khi nước ngập thì lên đồi núi kiếm thức ăn, lúc mưa thuận gió hòa thì xuống đồng bằng gieo cấy.
Cha ơi, ngày ấy chính nơi ngã 3 bến sông Bạch Hạc này, tổ Lạc Long Quân và mẫu Âu Cơ đã đã chia tay nhau, dẫn các con đi khai khẩn mở mang bờ cõi.
Rồi cũng chính nơi ấy người con cả của Tổ Lạc Long Quân và Mẫu Âu Cơ, Hùng Lân Vương đầu tiên, đã chọn làm đất xây dựng nên quốc gia Văn Lang chúng ta gồm 15 bộ: Việt Thường, Giao Chỉ, Chu Diên, Vũ Ninh, Phúc Lộc, Ninh Hải, Dương Tuyền, Lục Hải, Hoài Hoan, Cửu Chân, Nhật Nam, Chân Định, Văn Lang, Quế Lâm, Tượng Quận.
Nước Văn Lang chúng ta thời ấy, phía Đông giáp Nam Hải (người ngày nay gọi là Biển Đông), Tây tới Ba Thục, Bắc tới Hồ Động Đình, Nam tới nước Hồ Tôn Tinh (sau trở thành nước Chiêm Thành).
Bạch Hạc ngày ấy còn lưu giữ biết bao câu chuyện mà tới hôm nay Ngọc Hoa con vẫn nhớ như in hình in bóng trong tâm khảm. Giờ đây con người cho là truyền thuyết hư cấu hết cả, con cũng chỉ mỉm cười im lặng Cha ạ.
Họ đâu biết rằng, chính nơi đây, bên bến sông ngày ấy, Tiên Ông vừa câu cá vừa đặt tên cho 100 người con của Tổ Lạc Long Quân…, đến giờ vẫn còn hòn đá hằn dấu chân khổng lồ của Tiên Ông và địa danh Bến Gót vẫn còn được lưu lại cho con người. Thế mà người đời vẫn một mực hoài nghi. Và con thấy trong cõi nhân sinh bận rộn, họ cũng chẳng có mấy thời gian nghĩ đến. Tiên Ông vừa câu cá vừa đặt tên cho 100 người con của Tổ Lạc Long Quân trên bến sông ngày ấy…, đến giờ vẫn còn hòn đá hằn dấu chân khổng lồ của Tiên Ông và địa danh Bến Gót vẫn còn được lưu lại cho con người.
Ngày hôm nay, ngày Giỗ tổ, người người ùn ùn kéo về đất Phong Châu, Ngọc Hoa con cũng vô cùng cảm thán trong lòng.
Nơi xưa núi Nghĩa Lĩnh này, các đời Vua Hùng chúng ta chọn đất này đóng đô, Vua Hùng dạy dân cấy lúa, nấu mật, cầu mưa…
Đền Hùng ở chân núi Nghĩa Lĩnh
Chàng Lang Liêu ngày xưa gói bánh chưng, giã bánh dày dâng vua cha ngày Tết, tiếng giã gạo đêm đêm tiếng thậm, tiếng thình…cùng rước kiệu, đánh trống đồng, đâm đuống, hát Xoan… tất cả đều lắng đọng còn đây những lớp văn hoá cổ xưa của chúng ta mà mỗi câu chuyện giờ đây vẫn được gắn với sông núi, ao hồ, đất đai, vẫn còn đó tên tuổi và chứng tích.
Cha ơi, người ngày nay dựng đền khang trang, họ cũng luôn kính trọng hướng về quê Cha đất Tổ. Con bước từ dưới chân núi lên, đúng 225 bậc đá thì tới đền Hạ; chính nơi đó họ đâu biết ngày ấy mẫu Âu Cơ sinh bọc trăm trứng nở 100 trai.
Chùa Thiên Quang bên cạnh đền Hạ, thực ra là muốn nhắc nhở hậu thế, rằng đây chính là ánh sáng từ trời tỏa xuống (Thiên Quang). Người đời có hiểu ngụ ý này không cha nhỉ?
Con lại đi tiếp 168 bậc đá là tới đền Trung, nơi đây xưa kia Vua Cha cùng các Lạc Hầu, Lạc Tướng đánh cờ, rồi bàn việc nước;
Tới đền Thượng nơi cao nhất, con vẫn nhớ Vua Cha đã lập Điện thờ Trời và Thần Nông, vị thủy tổ của Bách Việt chúng ta, vị thần của cư dân nông nghiệp lúa nước, cũng là nơi sau này An Dương Vương dựng cột đá thề. Giờ đây con người vẫn còn lưu giữ cột đá ấy tại nơi đây để thờ tự.
Đền Thượng nơi xưa vua Hùng thờ Trời đất, thủy tổ của Bách Việt chúng ta
Trước sân đền Thượng có cột đá thề, tương truyền Thục Phán An Dương Vương được vua Hùng thứ 18 nhường ngôi, cảm kích công ơn đã dựng cột đá, thề đời đời trông nom miếu Vũ và giang sơn bờ cõi các vua Hùng để lại..
Từ đền Thượng, con mở phóng tầm mắt ra là nhìn thấy mảnh đất tụ nhân, tụ thuỷ, tụ đức.
Từ Đền Thượng mở tầm mắt ra là mảnh đất tụ nhân, tụ thủy, tụ đức…
Cha ơi, nơi đây vẫn thấp thoáng dấu tích làng Cả xưa kia của chúng ta, và kinh đô Văn Lang giàu đẹp, nơi có vườn trầu, khu luyện quân của Vua Cha, lầu Tiên Cát, cùng làng lúa Minh Nông khi xưa các Hùng Vương dạy dân cấy lúa.
Dưới chân núi Hùng Giếng Ngọc vẫn còn đó, Cha nhớ không nơi đây ngày xưa chị Tiên Dung và con vẫn soi gương chải tóc mỗi ngày. Ngày nay người ta vẫn còn gọi tên con kính cẩn: công chúa Ngọc Hoa.
Hậu thế giờ đây lập Đền Giếng dưới chân núi, nhưng họ thả nhiều tiền lẻ vào làm bẩn và mất hết ý nghĩa của Giếng Ngọc Cha ạ.
Giếng Ngọc ngày xưa, nơi con và chị Tiên Dung soi gương chải tóc. Ngày nay hậu thế lập đền Giếng dưới chân núi, nhưng họ thả nhiều tiền lẻ vào làm bẩn và mất hết ý nghĩa của Giếng Ngọc
Rồi Lầu Thượng, Lầu Hạ là nơi cửa cấm của triều cung; Hương Trầm là ruộng lúa nếp hương mà người dân dùng gói bánh dâng các vua Hùng để cúng tế trời đất. Làng Cả kinh đô ấy của chúng ta đã một thời vàng kim…
Còn nhớ, khi 2 chàng Sơn Tinh và Thủy Tinh gặp Vua Cha để cầu hôn con, Cha truyền hai vị phải tỉ thí pháp thuật. Sơn Tinh Đại Vương chỉ núi, núi lở, ra vào trong núi không có gì trở ngại.
Thủy Tinh Đại Vương thì lấy nước phun lên không biến thành mây mưa. Cha nói: “2 vị đều có phép thần thông, nhưng ta chỉ có một con gái, vậy ai mang sính lễ tới trước, ta khắc gả cho”.
Lạ sao là ngày nay ít người còn tin phép thần thông là có thật. Hình như người ta chỉ tin vào cái máy tính vuông vuông có đủ thứ trong đó.
Chuyện sử xưa nước Văn Lang chúng ta giàu đẹp đến thế, người đời rất tôn kính, nhưng nhiều việc lại chỉ cho là truyền thuyết mà thôi. Âu có lẽ cũng là ý Trời, con người phải chăng không thể biết được nhiều quá?
Vậy là hôm sau chàng Sơn Tinh tới sớm, mang ngọc quý, vàng bạc, sơn cầm, dã thú, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao tới. Chàng Thủy Tinh tới sau, nổi giận đã định đem loài thủy tộc để đánh mong cướp lại con.
Sơn Tinh Đại Vương lấy lưới sắt ngăn ngang sông huyện Từ Liêm. Thủy Tinh bèn mở một dải sông tiểu Hoàng Giang từ Lý Nhân ra sông Hát, vào sông Đà để đánh ập sau lưng núi Tản Viên.
Chàng Thủy tinh lại mở ngách sông Tiểu Tích Giang hướng về phía trước núi Tản Viên, ở khoảng ven sông đánh sụt thành vũng lớn để mở lối đi cho quân thủy tộc. Thủy Tinh Đại Vương thường làm mưa gió mịt mù, dâng nước lên đánh Sơn Tinh Đại Vương.
Cũng may dân chúng ở trên núi cũng dựng hàng rào đón đỡ, đánh trống gõ cối, hò reo cứu viện thật náo nhiệt. Thấy củi cành trôi bên ngoài hàng rào bèn bắn, thủy tộc chết biến thành xác ba ba thuồng luồn trôi tắc cả một khúc sông.
Ngày này thì phu quân Sơn Tinh Đại Vương đã hiển linh hiển thánh nơi núi Tản Viên, trở thành vị đệ nhất phúc thần của Đại Việt và ngài vô cùng linh ứng.
Ngã ba Bạch Hạc nơi kinh thành xưa thật là một vùng sông nước hữu tình, sầm uất trên bến dưới thuyền. Khi buổi chiều tà, mặt trời đỏ ối lặn sau dãy Ba Vì, nơi có núi Tản Viên. Ngọc Hoa con không ngừng cảm thán!
Ngã ba Bạch Hạc là một vùng sông nước hữu tình, sầm uất trên bến dưới thuyền, buổi chiều tà mặt trời đỏ ối lặn sau dãy Ba vì, nơi có núi Tản Viên, trên sông các thuyền thả lưới đánh cá vọng vang trong những làn điệu dân ca tạo cho Bạch Hạc một vẻ đẹp nên thơ.
Trên sông ngày ấy, các thuyền thả lưới đánh cá vọng vang trong những làn điệu dân ca tạo cho Bạch Hạc một vẻ đẹp nên thơ.
Cha ơi, vận đất vận Trời sắp chuyển rung biến đổi, Phật chủ hạ thế nơi nhân gian phổ độ chúng sinh, con thương muôn dân vẫn mơ hồ trong cõi trần hư ảo…
Cầu chúc muôn dân trăm họ gìn giữ thiện lương, kính trọng Phật Pháp, tôn trọng Tiên tổ, lấy Đức làm trọng, xa rời ngả ác…Cầu chúc muôn dân dìu nhau vượt qua mọi kiếp nạn, cập tới bờ bến bình an…
Ngọc Hoa con xin cúi đầu bái tạ Phật Chủ, bái lạy Trời Đất, bái lạy Vua Cha.
Kính cẩn.
Thay cho lời kết: Cây có cội, sông có nguồn, con người có tổ tông, chân lý ấy không bao giờ thay đổi.
Lê Thánh Tông – vị vua anh minh đã có công trong việc chính thức hoá khởi đầu lịch sử dân tộc của các Vua Hùng trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư. Đến vua Minh Mạng – thời Nguyễn, Vua đã rước bài vị vào kinh thành Huế để thờ các Vua Hùng. Thời Tự Đức lễ hội Đền Hùng được khôi phục như cũ, vua Tự Đức còn cho xây dựng lăng Vua Hùng.
.Cây có cội, nước có nguồn, con người có tổ tông, chân lý ấy không bao giờ thay đổi (Ảnh: cinet)
Hà Phương Linh
“Tìm lại huy hoàng” là loạt bài nhiều kỳ do chuyên mục Văn Hóa thời báo Đại Kỷ Nguyên biên soạn, nhằm khôi phục dấu ấn nền văn hóa truyền thống đất Việt qua những câu chuyện lịch sử mang màu sắc“huyền sử”, hy vọng đem tới cho độc giả một cái nhìn mới về những nhân vật lịch sử và văn hóa truyền thống nước nhà.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. (Nguồn: pinterest.com)
Moskva và Bắc Kinh đang chuẩn bị cho chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin với nhiều dự án lớn dự kiến được thảo luận, trong đó có lĩnh vực năng lượng.
Phát biểu trước báo giới ngày 5/4, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov cho biết chương trình nghị sự trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Putin rất lớn, hiện chưa thể tiết lộ cụ thể, nhưng theo kế hoạch một gói lớn các hiệp định sẽ được ký kết.
Ông Peskov cũng không loại trừ khả năng Tổng thống Putin sẽ gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Trương Cao Lệ trong chuyến thăm Nga sắp tới.
Theo ông Peskov, mối quan hệ đối tác Nga-Trung Quốc có cường độ các cuộc tiếp xúc, kể cả cấp cao và cấp cao nhất, diễn ra rất mạnh mẽ./.
Binh sĩ Philippines tuần tra trên đảo Thị Tứ trong quần đảo Trường Sa, nơi có tranh chấp chủ quyền giữa nhiều nước trong khu vực. Ảnh chụp ngày 11/05/2017.REUTERS/Ritchie
Tàu hải giám của Trung Quốc trên Biển Đông (DR)
