– Đến giờ phút này vẫn chưa có đối thoại, nhân dân đã được thông báo tối đêm nay sẽ cắt điện tại khu vực nhà văn hoá nơi giữ con tin.
– Cả làng cầu nguyện thánh thần phù hộ.
– Sau khi được tin đài báo nói lãnh đạo thành phố về đối thoại với dân, cả làng đã phấn khởi mong chờ Chủ Tịch người dân đã photo ảnh của Chủ Tịch Thành Phố để cho mọi người biết mặt và đón tiếp, vì họ sợ lại bị lừa hoặc cho người đóng thế! Vì đại đa số người dân ở đây không biết mặt Chủ Tịch.
– Dân nói cảnh sát và dân phòng các loại đông như quân nguyên ở các xã bên cạnh.
– Chiều nay dân mở đống chăn ở trong nhà văn hoá nơi giam con tin thì phát hiện có một khẩu súng và 5 viên đạn! Do vậy người dân đã rất phẫn nộ vì cho rằng đã có người phản bội dân làng ngầm đưa vũ khí vào!
– Tối nay lúc 21h tiếng kẻng lại vang lên, vì dân cho là có những người lạ cố tình đột nhập vào làng.
– Hiện tại dân làng đang cố thủ chặt chẽ và tạm thời bình yên.
Tại sao chúng ta lại làm như thế với dân? Họ có phản quốc không hay họ chỉ chống tham nhũng?
Nếu chống tham nhũng mà bị tấn công quy mô lớn có tổ chức như vậy thì còn gì là chống tham nhũng nữa chính quyền ơi?!
Sao không thương thuyết với dân? Người ta nói quan là phụ mẫu thương dân như thương con sao lại đối với dân như vậy hả trời?
Người Việt Nam ở đâu? Giống nòi máu đỏ da vàng ở đâu? Đồng bào một bọc ở đâu Ai. Ai. Ai. Trả lời cho người dân Đồng Tâm?!
– Nếu chọn con đường đối đầu với dân là một quyết định ngu nhất trong lịch sử Việt Nam! ___
Facebooker Nguyễn Việt Anh, cháu cụ Kình: “Chị tôi vừa báo, “côn đồ” vừa áp sát làng, dân đang báo động. Chiều nay phát hiện 1 khẩu súng côn trong đống chăn chiếu của các công an bị giữ, nghi có “nội gián” vì chăn chiếu đều được dọn dẹp vào mỗi sáng“.
Facebooker Nguyễn Lân Thắng: “Đồng Tâm bị tấn công đợt 2, đã đẩy lùi. Thanh niên trẻ con quấn đầy mìn trên người đứng xung quanh nhà văn hoá, vào là chơi cảm tử chết bỏ luôn… tiếp tục hóng…”
Facebooker Luân Lê: “Hiện tại, xã Đồng Tâm không có bất cứ động tĩnh gì như các tin đồn đoán. Đây là tin tôi cập nhật chính xác lúc 22h10 phút đêm ngày 19/04/2017 từ bậc cao niên và uy tín nhất trong xã hiện nay. Có thông tin gì Cụ sẽ báo ngay cho tôi. Những tin đồn thất thiệt chỉ làm khổ người dân“.
Facebooker Nguyễn Việt Anh, cháu cụ Kình: “Sau khi Ls. Luân Lê update stt nói ko có tình hình gì ở Đồng Tâm, tôi đã xác nhận lại từ anh tôi, dì tôi, chị tôi. Đúng là có chuyện côn đồ đã áp sát làng nhưng bị dân làng đẩy lùi vì lực lượng dân làng rất đông. Anh tôi đang trực tiếp ở hiện trường. Mong mọi người bình tĩnh, kiên tâm và tin tưởng nhau. Có thể cụ ông mà anh Luân liên lạc không ra ngoài vào giờ này và chưa được thông báo tin tức. Xin cảm ơn!“
Bản quyền hình ảnhGOOGLEImage captionBáo chí Việt Nam mô tả tình trạng trong xã Đồng Tâm là 'căng thẳng'
Nhân chứng nói với BBC đã có vụ "tấn công" vào Thôn Hoành xã Đồng Tâm trong lúc có thêm phóng viên đưa tin về căng thẳng.
Một người muốn ẩn danh nói với BBC rằng vào khoảng 10 giờ tối giờ Việt Nam hôm 19/04 có một số người tấn công vào làng nhưng dân làng đã đẩy ra.
"Vì trời tối nên không thể xác định có bao nhiêu người tấn công nhưng họ vào bằng một ngả và đã ra bằng ngả đó," người này nói.
Nhân chứng này cũng mô tả vào sáng ngày 19/04 dân làng phát hiện trong chăn của một trong những người bị giữ "có một khẩu súng" mà họ nghi là được đưa từ bên ngoài vào.
Một số nhà hoạt hoạt động cũng mô tả về diễn biến này nhưng BBC không có điều kiện để kiểm chứng độc lập.
'Nội bất xuất ngoại bất nhập'?
Trước đó, trong ngày 19/4, báo Tuổi Trẻ đăng bài "Vào tâm bão Đồng Tâm" viết rằng khi tới nơi, các phóng viên được "Những người [dân địa phương] cho biết suốt 5 ngày nay họ bỏ công, bỏ việc lên đền thắp hương để cầu cho mọi chuyện sớm kết thúc, cầu cho cuộc sống sớm ổn định trở lại, người dân được bình an."
Bầu không khí trong xã được các phóng viên Tuổi Trẻ mô tả là người dân "cảnh giác, áp dụng các biện pháp kiểm soát không cho người lạ mặt ra vào".
Facebooker Bạch Hoàn trong bài viết đăng trên Facebook vào cuối giờ chiều 19/4 viết rằng chị đã một mình tới Đồng Tâm nhằm "muốn biết sự thật trong một rừng thông tin trái chiều, nhiễu loạn".
Người dùng Facebook này nói chị đã mang theo nhiều điện thoại thuộc các mạng dịch vụ khác nhau là Vinaphone, Mobifone và Viettel nhằm tìm hiểu việc "có hay không việc phá sóng điện thoại".
Kết quả được ghi nhận là "mạng Vinaphone hoàn toàn không có 3G. Mạng Viettel có ký hiệu 3G trên màn hình nhưng tuyệt đối không thể kết nối internet. Mobifone thì trong tình trạng chập chờn. Khi vào trong thôn Hoành, Mobifone lại không thể sử dụng được. Lúc này, Vinaphone chập chờn, tôi truy cập internet được vài phút rồi tậm tịt."
Ngoài việc mất sóng internet và sóng điện thoại chập chờn, thì: "Có một điều chắc chắn là người dân Đồng Tâm đã mất niềm tin. Khi hỏi vì sao đầu làng mọi người lại căng thẳng như thế? Một cụ già trong đoàn nói, thông tin ở đây như thế này và về báo chí, dư luận lại nói như thế này thì nhiều tiền lắm!?. Vừa nói, bàn tay cụ ngửa ra rồi lật sấp lại...," Facebooker Bạch Hoàn viết.
Hiện chưa rõ các xử lý cuộc khủng hoảng từ các cấp lãnh đạo cao nhất tại Việt Nam ra sao cho vụ Đồng Tâm.
Mới đây nhất, ông Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội viết trên Facebook cá nhân kêu gọi đối thoại với người dân để tìm lối thoát cho căng thẳng ở Đồng Tâm.
Được biết, Chủ tịch thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã chính thức khẳng định là ông sẵn sàng đối thoại với những người dân xã Đồng Tâm nếu cần thiết.
Tin tức cũng nói ông Nguyễn Văn Chiến, luật sư, đại biểu Quốc hội đại diện cho cử tri Mỹ Đức, đã về làm việc với dân trong hôm 19/4.
Căng thẳng này xảy ra trong bối cảnh sắp có một kỳ họp quan trọng của Đảng Cộng sản cầm quyền ở Việt Nam là Hội nghị Trung ương 5, khóa 12, dự kiến diễn ra vào tháng 5 năm nay.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (giữa) và Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung (phải) tại Hà Nội vào ngày 12 tháng 2 năm 2016.
AFP photo
Cải cách thể chế tại Hội nghị Trung ương 5
00:00/00:00
Một trong những nội dung được nhiều nhà quan sát chính trị tại Việt nam nói tới trong thời gian trước Hội nghị Trung ương 5 của Đảng Cộng sản, dự kiến diễn ra vào tháng 5 tới đây, là vấn đề cải cách thể chế, mà cụ thể là nhất thể hóa các chức danh giữa đảng và chính quyền nhằm tinh giảm bộ máy, tránh chồng chéo.
Theo Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, chuyên gia về chính sách thuộc Bộ Kế Hoạch và Đầu tư, có nhiều khả năng hội nghị trung ương 5 sắp tới sẽ xem xét những báo cáo về thí điểm nhất thể hóa một số chức danh ở một số địa phương thời gian qua.
“Trong cải cách thể chế bây giờ thì phải đặt ra một cách quyết liệt hơn. Nếu không quyết liệt hơn thì sẽ làm cho quá trình đổi mới đang gặp nhiều khó khăn trở ngại, trong đó có khắc phục những hậu quả của thời kỳ tăng trưởng nóng cũ, rồi hướng đi mới cho phát triển kinh tế trong giai đoạn mới. Do đó cải cách thể chế phải được đặt ra.
Trong rất nhiều việc thì thực chất đảng là nơi quyết định cao nhất, nhưng việc thực hiện hoặc đưa ra các văn bản pháp quy hoặc ký chính thức trên giấy tờ là chính quyền. - Bà Phạm Chi Lan
Đảng và chính phủ cũng đặt ra bước làm thí điểm ở một số tỉnh thành là nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo của đảng và chính quyền ở một cấp nào đó. Ví dụ như cấp phường xã, cấp huyện thị. Người ta đã làm ở một số tỉnh thí điểm như Quảng Ninh. Các đoàn đi khảo sát về thì bây giờ cũng đang tích cực để có báo cáo cuối cùng để xem là kết quả ra sao, để xem có thể mở rộng.”
Trước đó vào ngày 27 tháng 3, đoàn giám sát của Quốc hội Việt Nam đã đến khảo sát tình hình cải cách bộ máy hành chính tại tỉnh Quảng Ninh. Báo chí trong nước trích lời phát biểu của một số đại biểu quốc hội nói rằng họ ‘mê’ mô hình nhất thể hóa của tỉnh Quảng Ninh và đề nghị tỉnh này tiếp tục thực hiện mô hình này. Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vũ Thị Thu Thủy được báo trong nước trích lời cho biết trong thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy kiêm chủ tịch hội đồng nhân dân cấp huyện tại 7/14 nơi, đạt 50%, bí thư cấp ủy kiêm chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện tại 2/14 nơi. Ở cấp xã, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện nhất thể hóa hai chức danh ở hội đồng nhân dân ở 75/186 xã và nhất thể hóa bí thư kiêm chủ tịch ủy ban nhân dân xã ở 76 /186 xã.
Giảm chồng chéo, tiết kiệm tiền thuế
Việc thực hiện nhất thể hóa các chức danh cấp ủy và chính quyền đã được tỉnh Quảng Ninh thực hiện từ năm 2014 theo đề án 25 của tỉnh. Theo Ban chỉ đạo Trung ương về đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức, tính đến đầu năm 2016, Quảng Ninh đã ‘thẳng tay’ giảm hơn 1,600 công chức – viên chức và hợp đồng lao động, tiết kiệm được gần 300 tỷ đồng.
Ông Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Tổ chức trung ương, trong hội nghị trực tuyến toàn quốc ngành tổ chức xây dựng đảng năm 2017 cũng nhận định đảng có hai yếu kém lớn là bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, nhiều tầng nấc và hoạt động kém hiệu quả. Ông nói ‘nhân dân bức xúc về việc chi tiêu cho bộ máy, công chức lớn nhưng hoạt động kém hiệu lực, hiệu quả’.
Hiện Đảng Cộng sản Việt Nam có khoảng 2 triệu 700 ngàn đảng viên được hưởng lương, theo số liệu được báo Quân Đội Nhân Dân đưa ra vào hồi cuối tháng 3 vừa qua.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban Cố vấn của Thủ tướng chính phủ nhận nhận định việc nhất thể hóa không chỉ giúp giảm chồng chéo, tiết kiệm tiền thuế của dân mà còn giúp làm rõ trách nhiệm giải trình của các cá nhân.
Một buổi họp Quốc Hội tại Hà Nội vào ngày 20 tháng 10 năm 2016. AFP photo
“Nếu thực hiện được nhất thể hóa một cách xuyên suốt nó cũng có thể giúp nhiều cho chính phủ đỡ khó khăn hơn trong các hoạt động. Trên thực tế hiện nay thì nhiều khi các hoạt động theo quyết định của bên Đảng, bên chính quyền thì có những cái song trùng và bộ máy trở lên lớn hơn rất nhiều. Trong rất nhiều việc thì thực chất đảng là nơi quyết định cao nhất, nhưng việc thực hiện hoặc đưa ra các văn bản pháp quy hoặc ký chính thức trên giấy tờ là chính quyền. Nhiều việc là không rõ được nhiệm vụ của ai. Cái khó nhất trong cải cách hành chính ở Việt Nam là cần làm rõ trách nhiệm giải trình của cá nhân, những người nắm giữ các chức vụ khác nhau, các cơ quan, phải có trách nhiệm giải trình với đất nước, người dân về việc mình làm, kể cả việc làm đúng, đặc biệt là việc làm sai. Biết bao nhiêu việc sai phạm không kết luận được vào ai hết cả, kể cả việc tham nhũng cũng vậy. Vì vậy rất khó trừng phạt được những người tham nhũng thực sự và làm bộ máy trong sạch hơn. Nếu các cơ quan được đơn giản hóa như vậy thì nhiệm vụ giữa 3 nhánh quyền lực cũng có thể được xác định lại rõ hơn. Hiện nay thì cả 3 nhánh quyền đều chịu sự lãnh đạo của một đảng, nhiều khi không phân định được rõ trách nhiệm giữa kập pháp, hành pháp, tư pháp. Nếu cả ba nhánh quyền lực mà không hoạt động độc lập hơn và có kiểm soát lẫn nhau, giám sát lẫn nhau thì nó sẽ có rất nhiều trở ngại, nhưng tôi nghĩ khó nhất sẽ là chính phủ.”
Cải cách thận trọng
Đề cập đến lo ngại cho rằng việc nhất thể hóa chức danh của đảng và chính quyền sẽ khiến đảng nắm quyền kiểm soát quá nhiều, Tiến sĩ Phạm Quý Thọ nhận định:
“Cái này chưa thể nói là có thâu tóm quá nhiều quyền lực hay không vì bây giờ sự chồng chéo quá nhiều. Công tác cán bộ chẳng hạn, ban tổ chức ở quận huyện, thành phố hay sở nội vụ chẳng hạn thì việc đó làm cho chồng tréo và làm số cán bộ rất đông. Giờ họ phải nhất thể hóa vào. Sát nhập hay không thì đảng vẫn nắm. Trong thể chế chế hiện nay thì đảng lãnh đạo toàn diện thì đảng vẫn nắm. Khi nhất thể hóa vào thì chắc chắn họ vẫn nắm nhưng bộ phận đó có thể ví dụ do chính phủ điều hành chẳng hạn. Ví dụ trước kia ban tổ chức cán bộ bây giờ nó gộp với sở nội vụ chẳng hạn hoặc dưới cấp huyện cũng tương tự như thế. Đấy là tôi lấy ví dụ như thế. ở đây không có chuyện đảng nắm nhiều hơn hay ít hơn vì đảng luôn luôn nắm nhiều và luôn nắm tuyệt đối ở chế độ này rồi nên không phải bàn cãi nữa.”
Người ta không thể thay đổi một cách đột ngột và quyết liệt được. Cái này nó đụng chạm vào rất nhiều vấn đề, đặc biệt là vấn đề về sự tồn vong của chế độ. - Tiến sĩ Phạm Quý Thọ
Việc nhất thể hóa đã được nói đến từ trước Đại hội đảng 12 vào năm ngoái. Sau đại hội, đã có những dấu hiệu của nhất thể hóa giữa đảng và chính quyền như việc Bộ trưởng Thông tin và Truyền Thông Trương Minh Tuấn được Bộ Chính trị điều động kiêm chức Vụ phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung Ương.
Tại hội nghị trực tuyến của Ban Tổ chức Trung Ương hôm 4 tháng 3, đã có ý kiến đề nghị thực hiện thí điểm chức danh Bí thư kiêm Chủ tịch tỉnh ở một số địa phương.
Theo Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, việc nhất thể hóa dù cần thiết nhưng cũng phải làm thận trọng:
“Người ta không thể thay đổi một cách đột ngột và quyết liệt được. Cái này nó đụng chạm vào rất nhiều vấn đề, đặc biệt là vấn đề về sự tồn vong của chế độ. Cho nên người ta phải đi từng bước một, làm thí điểm ở một số nơi.”
Tiến sĩ Phạm Quý Thọ cho rằng việc nhất thể hóa các chức danh có thể đụng chạm đến quyền lợi của một số những vị trí nhất định trong các cơ quan đảng và chính quyền.
Dàn khoan 981 của Tổng công ty dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNOOC).
Bắc Kinh đang tìm kiếm các nhà thầu nước ngoài để giúp thăm dò dầu và khí đốt ở Biển Đông trong dự kiến sẽ gặp phải phản đối từ các nước có tranh chấp chủ quyền trong khu vực và hơn nữa việc tìm kiếm được dầu khí ở đây không có tiềm năng lợi nhuận cao.
Tổng công ty dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNOOC) tuần trước đã mời mời các công ty nước ngoài tranh thầu thăm dò tìm kiếm nhiên liệu hóa thạch tại 22 lô ở vùng biển phía nam Trung Quốc. Các lô này trải dài trên một vùng biển rộng 47.270 km vuông bao gồm vùng biển mà Đài Loan và Việt Nam có tranh chấp chủ quyền. Đáng lưu ý là Việt Nam đã thẳng thắn tuyên bố chủ quyền kể từ những năm 1970.
Vấn đề phức tạp
Các nhà phân tích cho rằng các công ty dầu hỏa nước ngoài quan tâm đến hồ sơ dự thầu có thể lo ngại các tuyên bố chủ quyền lãnh hải của Trung Quốc, vì việc tranh thầu này có thể gây phương hại uy tín của họ với các nước có tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, hoặc bất kỳ trữ lượng nhiên liệu nào tìm được sẽ trở thành tài sản bị tranh chấp. Hạn cuối nộp hồ sơ tranh thầu là tháng 9 này.
Ông Thomas Pugh, chuyên gia kinh tế của Viện Capital Economics ở London, Anh cho rằng “khu vực này có nhiều vấn đề, có nhiều rủi ro liên quan đến tranh chấp chủ quyền. Nếu các công ty ký thỏa thuận với Trung Quốc và các công ty Trung Quốc, họ có thể đánh mất cơ hội làm ăn với các nước trong khu vực đang tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc."
Tranh chấp chủ quyền tiếp tục
Ông Raymond Wu, giám đốc công ty tư vấn e-telligence của Ðài Loan chuyên về các rủi ro chính trị nói rằng việc thăm dò có thể bị các nước khác phản đối.
Ông Wu nói: "Các bên tranh chấp khác không công nhận tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc." Ông Wu nói thêm rằng các nhà thầu nước ngoài phải đối mặt "không chỉ với sự khó khăn và rủi ro trong việc thăm dò dầu khí, mà còn vấn đề trữ lượng nhiên liệu tìm được sẽ thuộc về nước nào. Vào thời điểm này tôi không thấy có nhiều nhà đầu tư sẵn sàng nhập cuộc. "
Vào tháng 5/2014, tàu Việt Nam và Trung Quốc đã va chạm nhau ở bên ngoài Vịnh Bắc Bộ nơi đang tranh chấp, sau khi Bắc Kinh đưa một giàn khoan đến khu vực này.
Trong thập kỷ qua, Trung Quốc cũng đã làm Brunei, Malaysia và Philippines lo ngại bằng việc tăng cường kiểm soát khoảng 95% trong số 3,5 triệu kilômét vuông vùng biển vốn giàu tài nguyên, và trang bị máy bay chiến đấu và hệ thống radar ở các đảo nhân tạo.
Chi phí thăm dò tốn kém
Theo ông Triệu Tích Quân, Phó khoa Tài chính, Đại học Nhân dân Trung Quốc, thăm dò dầu khí cũng đòi hỏi máy móc thiết bị đắt tiền, và đó là điểm khó khăn cho một số nhà thầu tiềm năng, trong khi không ai chắc chắn sẽ khai thác được bao nhiêu nhiên liệu. Ông Zhao Xijun nói thêm rằng tập đoàn CNOOC hy vọng sẽ bù đắp những rủi ro này bằng cách mời thêm các đối tác nước ngoài.
Ông Triệu nói: "Điều đầu tiên là rủi ro khá cao và thứ hai, yêu cầu kỹ thuật khá cao. Có lẽ các tổ chức hoặc công ty có thể tham gia vào dự án này sẽ phải đối mặt với một trở ngại nhất định."
Các nhà phân tích nói rằng giá dầu giảm làm hạn chế giá trị xuất khẩu của bất kỳ khoán sản nào khai thác được. Giá dầu thế giới đã giảm từ hơn 100 USD / thùng vào năm 2013 xuống đến nay chỉ còn một nửa.
Cơ hội
Tập đoàn CNOOC, nhà sản xuất dầu khí ngoài khơi lớn nhất của Trung Quốc, cho biết trên trang web rằng sẽ chọn đối tác nước ngoài có một "tầm nhìn hợp tác cùng có lợi" và "các biện pháp linh hoạt và thuận lợi trong việc khai thác ở vùng biển sâu."
Trang web của tờ Hoàn Cầu Thời báo dẫn lời các nhà phân tích Trung Quốc nói rằng vì hầu hết các lô khai thác đều gần Trung Quốc, nên đây là những khoản đầu tư ổn định cho các nhà thầu nước ngoài.
Trung Quốc cũng có một thỏa thuận với Việt Nam về việc sử dụng chung Vịnh Bắc Bộ, một khu vực dầu mỏ được nêu trong một hợp đồng mời thầu.
Ông Andrew Yang, Tổng thư ký của Hội đồng Nghiên cứu Chính sách Cấp cao về Trung Quốc ở Đài Loan cho biết: "Tôi không nghĩ rằng đó sẽ là một vấn đề, bởi vì Trung Quốc và Việt Nam đã có một số thỏa hiệp hoặc phân giới cắm mốc, cố gắng phân chia lãnh hải, vì vậy nếu vấn đề này được nêu ra, tôi nghĩ rằng việc thăm dò này chắc chắn sẽ ở phần lãnh thổ Trung Quốc."
Tuy nhiên, một chuyên gia nói với tờ Thời báo Hoàn cầu rằng những hãng khoan dầu nước ngoài có thể vẫn phải thận trọng hơn vì những tranh chấp lãnh hải.
Tuy sự kiện Đồng Tâm vẫn chưa ngã ngũ nhưng xét về mặt chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam đang đi từ thất bại này đến thất bại khác...
Hình ảnh vụ đối mặt giữa dân và công an tại Đồng Tâm.
Bởi bất tín nên bất tin
Thất bại đầu tiên là dù có một núi qui định và một chuỗi cơ quan đảm trách vai trò tiếp nhận - giải quyết các khiếu nại – tố cáo, trải đều từ địa phương đến trung ương nhưng dân chúng xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội vẫn rào làng, bắt giữ 38 người, vừa cảnh sát cơ động, vừa công an, viên chức địa phương làm con tin,… đòi phải giải quyết minh bạch các khiếu nại – tố cáo của họ. Điều đó cho thấy, tất cả những cơ quan vừa kể hoạt động không hiệu quả.
Sự kiện Đồng Tâm góp thêm một bằng chứng nữa cho thấy, những tuyên bố, cam kết tạo lập, vận hành một “chính quyền của dân, do dân, vì dân”, theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chỉ là khẩu hiệu. Chẳng khẩu hiệu nào có thể duy trì “trật tự, trị an” để tập hợp các nguồn lực “xây dựng xã hội, công bằng, dân chủ, văn minh”. Đó là thất bại thứ hai.
Trong sự kiện Đồng Tâm, dư luận cả trong lẫn ngoài Việt Nam – rất nhất quán khi nhận định, hệ thống công quyền Việt Nam “mị dân” và “khi dân”.
Không phải tự nhiên mà Giáo sư Tương Lai, cựu Viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam, cựu Tổng Biên tập Tạp chí Xã hội học, thành viên trong nhóm tư vấn cho hai đời Thủ tướng Việt Nam (Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải), cảnh báo công chúng qua VOA: “Sẽ còn nhiều ‘lươn lẹo’, ‘mưu mẹo’ trong vụ Đồng Tâm”. Cũng không phải tự nhiên mà có hơn 1.000 người chọn “like” và 360 người chia sẻ cảnh báo đó của Giáo sư Tương Lai từ trang facebook của VOA Việt ngữ.
Cảnh báo của Giáo sư Tương Lai qua VOA được gửi ra ngày 17 tháng 4 và ngày 18 tháng 4, hệ thống công quyền Việt Nam minh định, cảnh báo ấy có… giá trị thực tế.
Sau khi dân chúng xã Đồng Tâm phóng thích 15 cảnh sát cơ động, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội họp báo, thông báo, yêu cầu của dân chúng Đồng Tâm (xem lại việc biến “đất nông nghiệp” thành “đất quốc phòng” rồi tổ chức “cưỡng chế, thu hồi”) “không có cơ sở để xem xét.”
Một Phó Giám đốc của Công an thành phố Hà Nội nói thêm, xã Đồng Tâm có tới ba vụ án đã được khởi tố. Ngoài chuyện Công an thành phố Hà Nội khởi tố vụ án “gây rối trật tự công cộng”, còn có Cục Điều tra Hình sự của Bộ Quốc phòng khởi tố vụ án “chống người thi hành công vụ” và vụ án “vi phạm các quy định về sử dụng đất đai”. Trong lịch sử tư pháp Việt Nam, hình như chưa bao giờ các cơ quan điều tra của cả công an lẫn quân đội thi nhau khởi tố, chia nhau cùng điều tra về một nhóm “đối tượng” như vậy!
“Đối thoại” – một mơ ước viển vông?
Trong sự kiện Đồng Tâm, một số viên chức hữu trách nhiều lần nhắc đến “đối thoại”. Nhiều facebooker cũng bày tỏ hy vọng sẽ có “đối thoại” giữa đại diện chính quyền và dân chúng Đồng Tâm. Sau khi vào Đồng Tâm trò chuyện với những người dân đang tử thủ, một phóng viên của báo điện tử VnExpress tên là Bảo Hà cũng nhấn mạnh, dân chúng Đồng Tâm đang chờ đợi “một cuộc đối thoại thực sự công khai”. Cô khẳng định, dân chúng Đồng Tâm muốn nói và mong được “lắng nghe”…
Hệ thống công quyền có muốn “đối thoại”, có muốn “lắng nghe” không? Đến nay, câu trả lời vẫn là không!
Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội mới khẳng định, cưỡng chế, thu hồi đất là đúng. Đất mà hệ thống công quyền tổ chức cưỡng chế thu hồi không phải “đất nông nghiệp” mà là “đất quốc phòng”, dứt khoát phải thu hồi để giao cho Viettel – một tập đoàn viễn thông thuộc Bộ Quốc phòng, thực hiện một… “dự án quốc phòng”.
Dù sao cũng phải… thông cảm với hệ thống công quyền, “một cuộc đối thoại thực sự công khai” sẽ rất khó để giải đáp thỏa đáng những thắc mắc kiểu như cụ Lê Đình Kình, 82 tuổi – nhân vật được xem là người đại diện cho dân chúng xã Đồng Tâm, từng nêu ra khi “đối thoại” với các viên chức hữu trách, các sĩ quan quân đội hồi cuối năm ngoái: Tại sao lại thu hồi, không bồi thường, rồi bỏ hoang hàng trăm héc ta “đất quốc phòng”, mặc cho một đơn vị quân đội “phát canh, thu tô” trong hàng chục năm? Tại sao đã từng bàn giao một phần trong số 350 héc ta “đất quốc phòng” cho chính quyền địa phương, tạo điều kiện cho nhiều viên chức nhân danh “hoàn trả” để kiếm chác, nay lại đột nhiên “cưỡng chế, thu hồi” tiếp?
Chẳng lẽ lại trả lời: Không khoác danh nghĩa “đất quốc phòng”, làm sao có thể “cưỡng chế, thu hồi” mà không cần thương lượng về mức bồi thường sao cho thỏa đáng? Đã không thể trả lời thì tổ chức “một cuộc đối thoại thực sự công khai” để làm gì?
Tuy hệ thống công quyền cương quyết không tiết lộ “dự án quốc phòng” mà Viettel sẽ thực hiện trên “đất quốc phòng” ở xã Đồng Tâm là gì nhưng dường như đã hiểu rất sâu về các “dự án quốc phòng” trên “đất quốc phòng”, hàng trăm người sử dụng Internet tại Việt Nam đã thử search trên Google và họ tìm thấy một tin cũ trên báo điện tử VnExpress hồi tháng 11 năm 2011: Bộ Quốc phòng đề nghị chuyển 176 héc ta trong số 300 héc ta đã thu hồi của dân xã Đồng Tâm hồi thập niên 1960 làm sân golf để “luyện tập thể thao, giao lưu và đối ngoại quân sự.”
Có lẽ cũng cần nhắc lại rằng, vì Bộ Quốc phòng Việt Nam rất kiên định với mục tiêu “luyện tập thể thao, giao lưu và đối ngoại quân sự”, khăng khăng thủ giữ 157 héc ta đất ở phía Bắc phi trường Tân Sơn Nhất làm sân golf 18 lỗ, do không còn chỗ để mở rộng, hệ thống công quyền Việt Nam đã quyết định đi vay 15,8 tỉ Mỹ kim để xây dựng một phi trường quốc tế ở Long Thành – Đồng Nai.
Liệu lợi ích của 6.000 dân Mỹ Đức có lớn bằng lợi ích của 100 triệu dân Việt? Chắc chắn là không. Tù khi “trung với Đảng” trở thành tiêu chí hàng đầu của quân đội nhân dân Việt Nam, các “dự án quốc phòng” luôn được ủng hộ để thực thi bằng mọi giá.
Ở cuộc họp báo do Ban Tuyên giáo Thành ủy thành phố Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức về sự kiện Đồng Tâm, Thiếu tướng Bạch Thành Định, tuyên bố “sẽ nghiêm trị những kẻ chủ mưu, những người cầm đầu, xuyên tạc sự thật để kích động gây rối nhưng sẽ khoan hồng với những người có ý thức khắc phục hậu quả”. Một facebooker tên là Nguyễn Lân Thắng nhắn ông Định nên nói năng cẩn trọng, tuy đã phóng thích 15 song dân chúng Đồng Tâm vẫn còn cầm giữ 21 người, thành ra “phát biểu linh tinh, doạ dẫm, dân nổi điên thì 21 gia đình sẽ nhè đầu ông mà nã đấy”.
Có thể thắng bất cần nhân tâm?
Thất bại cuối cùng và cũng là thất bại lớn nhất, dường như hệ thống công quyền Việt Nam không nhận ra mình đã thất bại.
Đến nay, các viên chức hữu trách vẫn khăng khăng khẳng định, việc trả tự do cho bốn người dân Đồng Tâm, bị bắt ngày 15 tháng 4 với cáo buộc “gây rối trật tự công cộng” không phải là “thỏa hiệp” để “trao đổi” 15 cảnh sát cơ động, cho dù 15 cảnh sát cơ động này chỉ có thể trình diện thượng cấp sau khi bốn người dân Đồng Tâm đã về với gia đình của họ. Tướng Định khẳng định, sở dĩ Công an Hà Nội “thay đổi biện pháp ngăn chặn” (cho tại ngoại) vì cả bốn “đã nhận thức được hành vi sai trái của mình”.
Dẫu tướng Định khẳng định như thế thì vẫn chẳng có gì là chắc.
Trong cuộc họp báo ngày 18 tháng 4, cả Ban Tuyên giáo Thành ủy thành phố Hà Nội lẫn Công an thành phố Hà Nội, cùng cáo buộc: “Đáng chú ý từ giữa tháng 2 năm 2017 đến nay, khi Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel tổ chức triển khai việc thi công dự án A1 thì số công dân khiếu kiện tại địa bàn tổ chức nhiều hoạt động gây mất an ninh tại địa bàn và khu vực đất quốc phòng đó với tính chất phức tạp ngày càng tăng.”
Hồi tháng 2 năm 2017, báo Nhân Dân viết khác. Trong bài “Luồng gió mới ở Đồng Tâm”, báo Nhân Dân bảo rằng: “Bộ máy chính quyền, đoàn thể ở xã Đồng Tâm hoạt động ổn định và từng bước được nhân dân tín nhiệm, ủng hộ. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế - xã hội trong năm 2017”. Tờ báo này còn dự đoán: “Xã Đồng Tâm sẽ phát triển vượt bậc. Trước mắt, xã quyết tâm hoàn thành nhanh chóng công tác dồn điền đổi thửa để tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân!”
Giữa lúc các viên chức hữu trách thề sẽ “nghiêm trị” những người dính líu đến sự kiện Đồng Tâm thì một số facebooker nêu ra một nhận định mới, với hy vọng có thể giải thích tại sao cảnh sát cơ động – vốn được tuyển chọn, huấn luyện, trả lương để trấn áp, chống bạo động lại bị dân chúng cầm giữ nhiều đến khó ngờ như thế.
Facebooker Nguyễn Thông cho rằng, hình như đã qua cái thời “bảo đi là đi, bảo đánh là thắng nữa” nên cảnh sát cơ động “ngoan ngoãn để dân bắt”, tránh chuyện phải “đánh nhau với dân”. Facebooker vốn là nhà báo đã nghỉ hưu này tin rằng, đó là “mối lo khó nói” của giới cầm quyền, khi “người lính lăn tăn” về chuyện “trong tay cầm khẩu súng dài, ngắm đi ngắm lại bắn ai thế này”.
Không phải ai cũng đồng tình với nhận định đó. Một facebooker tên là Phạm Hưng cho rằng, những video clip ghi lại cảnh xung đột giữa công an với công dân xã Đồng Tâm cho thấy, cảnh sát không đầu hàng, không ngoan ngoãn thì khó mà lường được chuyện gì sẽ xảy ra vì dân chúng đang phẫn nộ do mất nhà, mất đất. Theo facebooker Phạm Hưng, “còn quá sớm để khen những cảnh sát, công an bị bắt đứng về phía nào”.
Xin mời quý vị xem Video : Tin mới nhất Đồng Tâm Mỹ Đức chiều 19/4: Khởi tố hàng loạt Quan Xã, Kiểm sát Quân Đội vào cuộc
Trong cuộc tranh luận về nội dung vừa kể, facebooker Phạm Hưng là thiểu số. Facebooker Binh Thanh cũng tin rằng: Nếu mệnh lệnh chỉ phục vụ lợi ích của một số nhóm, không phục vụ cho lợi ích của nhân dân thì cảnh sát cơ động “ngoan ngoãn" trong vòng tay của nhân dân là chuyện tất nhiên…
Chưa rõ ai đúng ai sai nhưng chắc chắn những video clip ghi lại các cuộc phản kháng càng ngày càng nhiều, theo thời gian càng lúc càng dữ dội, không chỉ riêng ở Đồng Tâm, cũng như sự cuồng nộ càng lúc càng cao của đủ mọi giới, chắc chắn sẽ khiến các thành viên của lực lượng vũ trang và thân nhân của họ phải suy tư nhiều hơn về thân phận của mình.
Biên dịch: Trương Thái Tiểu Long | Biên tập: Lê Hồng Hiệp
Joyce Denke chỉ mới 19 tuổi khi vị hôn phu của cô, hạ sĩ David Ives, nhận lệnh đến Việt Nam. Khi đó là đầu năm 1967 và anh chỉ còn sáu tháng tại ngũ. Cặp đôi trẻ sống tại thành phố Temple, phía nam thành phố Waco, bang Texas, họ quyết định không để cuộc chiến làm ảnh hưởng đến niềm phấn khởi về một tương lai ở bên nhau và đã bắt đầu lên kế hoạch kết hôn khi anh trở về vào tháng 11.
Chỉ bảy tuần sau khi đến Việt Nam, Ives đã tử trận vào ngày 23/04/1967 ở tuổi 20. Denke vẫn còn giữ bức thư cuối anh viết cho cô vào ngày 19/04/1967. Anh kết thư bằng dòng chữ “mối tình sâu đậm nhất của anh, Dave.”
Cái chết của Ives đã thôi thúc Denke gia nhập Hội Chữ thập Đỏ Mỹ và đến Việt Nam. Cô muốn làm một điều gì đó để vinh danh cống hiến của anh, và vào năm 1970, cô được cử đi trong biên chế Hội Chữ thập Đỏ với tư cách thành viên của chương trình Các Hoạt động Giải trí Hải ngoại (Supplemental Recreational Activities Overseas – S.R.A.O.). Đó là một trong nhiều cách mà phụ nữ Mỹ tham gia vào cuộc chiến.
Câu chuyện về Chiến tranh Việt Nam là câu chuyện về các trận đánh: lính tiền phong, các cuộc phục kích, bẫy mìn, chứng kiến đồng đội tử trận, thoát chết trong gang tấc. Chúng ta thường quan niệm rằng “chiến trận” là việc của những người đàn ông – chúng ta nghĩ đến hình ảnh họ sử dụng vũ khí, lái máy bay và chấp nhận thương vong. Nhưng chúng ta lại quên mất rằng những người phụ nữ cũng đóng vai trò trung tâm trong câu chuyện đó.
Các nữ y tá thuộc biên chế của Quân đoàn Nữ (Women’s Army Corps) và các nữ nhân viên dân sự làm việc cho Hội Chữ thập Đỏ thường chứng kiến những hệ quả của chiến tranh. Với các y tá và ở mức độ nào đó là với những người thuộc chương trình S.R.A.O. như cô Denke, ứng phó với chiến sự là công việc của họ. Y tá chữa vết thương thể xác, còn những người thuộc Hội Chữ thập Đỏ giúp xốc dậy tinh thần của binh sĩ, tức là chữa lành những vết thương tinh thần.
Phụ nữ không bắt buộc phải tham gia quân dịch trong thời Chiến tranh Việt Nam, nhưng đã có hàng ngàn người tình nguyện. Với một số người, cuộc chiến này tạo cơ hội để họ được đi xa và tạm hoãn các nghĩa vụ kết hôn và sinh con, vốn là vai trò mà xã hội vẫn gắn cho các cô gái trẻ trong những năm 1960. Một số nữ quân nhân tình nguyện đến Việt Nam vì họ muốn tham gia vào cuộc chiến hoặc để chính mình trải nghiệm những gì thật sự diễn ra trên chiến trường. Những người còn lại ghi danh vào quân đội để vào đại học và hưởng các phúc lợi việc làm sau khi các tuyển trạch viên hứa rằng họ sẽ không được đưa đến Việt Nam.
Hội Chữ thập Đỏ đã đưa nhiều nhóm phụ nữ ra nước ngoài để hỗ trợ các binh sĩ từ Thế Chiến II. Họ phục vụ cà phê và bánh donut nên họ được gọi bằng biệt danh “Búp bê Donut” (Donut Dollies). Vào năm 1965, lo sợ việc cuộc chiến kéo dài sẽ ảnh hưởng đến tinh thần binh sĩ, các quan chức của Bộ Quốc phòng đã yêu cầu Hội Chữ thập Đỏ thành lập chương trình S.R.A.O. tại Việt Nam. Từ năm 1965 đến năm 1972, gần 630 phụ nữ đã đến Việt Nam làm việc theo chương trình này. Một số người làm việc cho các trung tâm giải trí tại các căn cứ lớn nơi những người lính có thể chơi bida, nghe nhạc, đọc sách, chơi trò chơi, viết thư hay ngồi nói chuyện. Những người còn lại thì di chuyển, thường bằng trực thăng, tới các căn cứ hỗ trợ hỏa lực (pháo binh) ở những vùng hẻo lánh, nơi binh sĩ chờ chuẩn bị tham gia những trận đánh tiếp theo. Những cô gái S.R.A.O. đi theo cặp và mang theo các bộ trò chơi, đồ ăn nhẹ, sô đa và nước ép.
Trong khoá đào tạo trước khi khởi hành, những hướng dẫn viên đã nói với các cô rằng họ phải mang đến “cảm giác gia đình” cho các binh sĩ, để gợi họ nhớ về vợ, người yêu, mẹ hay chị em gái. Họ phải đóng vai trò như những cô bạn hàng xóm – dễ thương, thân thiện và biết quan tâm. Không phải ham muốn thể xác. Những chiếc đầm xanh nhạt vốn được thiết kế để thể hiện vẻ ngây thơ đầy sức sống nhưng lại không thực tế trong cái nóng, bụi và bùn ở Việt Nam. Hầu hết những cô gái chỉ vừa đôi mươi, chỉ lớn hơn đôi chút so với độ tuổi trung bình nhập ngũ của các binh sĩ.
Luôn tươi cười là một yêu cầu bắt buộc trong công việc của những cô Búp bê Donut, vì thế họ phải gạt những lo sợ và buồn phiền của chính mình về cuộc chiến sang một bên. Nhiều người trở nên thân thiết hơn với các binh sĩ. Emily Strange là một Búp bê Donut đóng tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long cùng với Sư đoàn Bộ binh số 9 và Lực lượng Lưu động trên Sông, cô đã kết bạn với một anh lính tên Michael Stacy. Cô thân với Stacy vì họ đều chơi guitar và thường cùng nhau gảy những điệu dân ca. Nhưng sau khi anh tử nạn trong một vụ rơi trực thăng vào tháng 03/1969, cô nhận ra rằng mình phải giữ khoảng cách với các anh lính. Vì thế cô không còn cố gắng nhớ tên hay kết bạn cùng họ nữa.
Thật lâu sau cuộc chiến, cô tin rằng chắc chắn có những người cô quen biết có tên xuất hiện trên Bức tường Việt Nam. (Bức tường tưởng niệm lính Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam đặt tại thủ đô Washington D.C. – ND). Thế nhưng cô không thể đối mặt với nỗi đau khi biết chính xác họ là ai. Công việc của Strange là động viên tinh thần những người lính cô đơn, đầy lo sợ và cô phải thể hiện sự lạc quan và hoàn thành công việc mặc cho chính cô cũng cảm thấy sợ hãi và lạc lõng. Cô gọi việc làm đó là mang gương mặt “Eleanor Rigby” được cô đặt trong chiếc lọ cạnh cửa. (Trích từ lời bài hát Eleanor Rigby của nhóm The Beatles: “Waits at the window, wearing the face – That she keeps in a jar by the door” – ND)
Trong số những nữ quân nhân phục vụ trong cuộc chiến, hầu hết trong số họ với con số khoảng 5.000 người đã phục vụ trong Quân đoàn Nữ Quân y. Họ đã có mặt tại Việt Nam từ những ngày đầu tiên: Như sử gia Kara Dixon Vuic đã chỉ ra, Quân đội bắt đầu điều động y tá vào Sài Gòn vào năm 1956 để đào tạo các y tá người Việt. Khi cuộc chiến càng leo thang, họ phải làm gấp đôi công việc khi phải vừa chữa trị những vết thương thể xác cho các binh sĩ và đôi khi là thường dân Việt Nam, vừa phải xoa dịu tinh thần cho những người bị thương và sắp chết. Vài y tá ôm lấy những người lính khi họ kêu gào gọi tên cha mẹ và trút hơi thở cuối cùng. Họ làm công việc thông báo cho người lính biết là anh ta sẽ không đi lại hay nhìn được nữa. Theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, các y tá đưa những người lính bị thương qua ngưỡng cửa từ chiến tranh sang một cuộc sống đã thay đổi hoàn toàn, hoặc cái chết.
Vài y tá sử dụng nước hoa vì nó khiến bệnh nhân gợi nhớ về quê nhà. Trong một bệnh viện quân sự tại vùng chiến tranh, một chút bình thường thôi vừa là một điều hoàn toàn phi lý, vừa cũng là một nhu cầu cực kì cần thiết. Lynda Van Devanter, một nữ quân y với cuốn hồi kí “Home Before Morning” (Về nhà trước lúc trời sáng) là nguồn cảm hứng cho bộ phim truyền hình “China Beach”, từng đeo ruy băng trên tóc để khiến cô thêm nữ tính nhằm đáp ứng mong muốn và nhu cầu của các bệnh nhân. Cùng lúc đó, cô phải kìm nén cảm xúc và phải cứng rắn hơn để đối mặt với gánh nặng phải dịu dàng và xinh xắn trước mắt những người lính đang suy nhược và hấp hối.
Linda Pugsley là một y tá 22 tuổi làm việc tại Bệnh viện Thành phố Boston khi cô gia nhập Không quân vào năm 1967. Cô đã trải qua huấn luyện cơ bản, tham gia trường bay và được phong quân hàm thiếu uý. Lúc đó, cô không mang cảm xúc chính trị nào về Chiến tranh Việt Nam, nhưng cô muốn góp sức mình vào việc chăm sóc các thương binh Mỹ ở đó. Cô nhận thấy mình có thể hoàn thành mục tiêu với một lý do rất hay: Các ca trực cuối tuần ở Bệnh viện Thành phố Boston cũng thường đầy những ca bị thương do súng đạn hay đâm chém, tông xe hay các loại thương tích đẫm máu khác.
Tuy nhiên, những điều đó chẳng hề giúp cô sẵn sàng cho Việt Nam. Đủ loại thương tích, tiếng la hét khản đặc liên tục của những người lính bị thương, mất tay chân và đang hấp hối, tiếng ù ù của trực thăng chở càng nhiều người bị thương đến, có nhiều lúc trở nên quá tải. Cũng như Strange, Pugsley cuối cùng không buồn nhớ tên bệnh nhân của mình như là một cách để ứng phó với hoàn cảnh.
Xếp sau các nữ quân y trong số những người phục vụ tại ngũ là những người được điều động đến Việt Nam thông qua Quân đoàn Nữ (WAC). Cũng như y tá, WAC đầu tiên đến Việt Nam là để đào tạo nhân sự cho Quân đoàn Nữ miền Nam Việt Nam. Có khoảng 700 người thuộc WAC phục vụ trong cuộc chiến, hầu hết là công việc bàn giấy, nhưng cũng không thể tránh khỏi tham gia chiến đấu.
Linda McClenahan lớn lên tại Berkeley, bang California và gia nhập WAC sau khi chiếc xe buýt thuộc trường trung học của cô phải chuyển lộ trình vào một ngày nọ vì một cuộc biểu tình phản chiến. Cô từng làm việc ở trung tâm truyền thông của Quân đội từ năm 1969 đến năm 1970, và một trong những công việc của cô là thực hiện các báo cáo về thương vong. Cô thường là một trong những người đầu tiên đọc tên những người đã tử trận. Trung tá Janie Miller, thuộc biên chế WAC từng phục vụ tại Hàn Quốc và Việt Nam, quản lý một nhà tang lễ Quân đội tại Sài Gòn. Cô xoay vòng nhân viên mỗi ba tháng một lần để xử lý vấn đề tổn thương tâm lý do công việc. Khi Pinkie Houser, một thành viên của WAC đã từng tự nguyện đến Việt Nam vào năm 1968, chứng kiến chỉ huy của mình tử trận trên chiến trường, cô lưu giữ các ghi chép và gửi những vật dụng cá nhân của ông về gia đình. Đó là một trong những công việc khó khăn nhất mà cô từng phải làm trong cuộc chiến.
Chiến trận, hay những trải nghiệm chiến tranh đau đớn cùng cực, vẫn luôn giữ vị trí trung tâm trong hồi ức của người Mỹ về Chiến tranh Việt Nam. Số lượng những người phụ nữ phục vụ tại Việt Nam có thể rất nhỏ so với những người đàn ông nhưng chính vì như thế, kinh nghiệm chiến tranh của họ và các hệ quả lại mang tính tập trung. Họ ở đó để giảm bớt gánh nặng của những người lính, nhưng họ lại phải đóng vai trò thật lớn với thật nhiều người mà không thể giảm bớt được gánh nặng cho chính mình.
Heather Stur là phó giáo sư lịch sử tại trường Đại học Southern Mississippi và là tác giả của cuốn sách được xuất bản gần đây nhất “Beyond Combat: Women and Gender in the Vietnam War Era.”
GOOGLE
