Tuy ảnh hưởng của Dự luật An Ninh Mạng lên sự phát triển của đất nước có thể còn sâu sắc hơn Dự luật Đặc khu. Khả năng rất cao là nó vẫn được đưa ra bỏ phiếu trong ngày 12-6-2018. Nhưng vì nó quá chuyên ngành và mối đe doạ không dễ tạo ra “nhận thức chung” như đất đai, lãnh thổ. Nên Dự luật này đã không nhận được sự phản ứng đông đảo và không được các tổ chức có ảnh hưởng chính trị lớn như Hội Cựu Chiến binh lên tiếng.
Đặc biệt, nhiều nỗ lực góp ý cho Dự luật một cách xây dựng trên
báo chí chính thống đều gần như bị dập tắt. Một số chuyên gia, nhà báo phải
chịu đựng rất nhiều áp lực, kể cả người viết bài này.
Một số nhà lãnh đạo QH gần đây mới tiếp cận được các ý kiến tâm
huyết, hiểu những thiếu sót của Dự luật, nhưng quy trình trì hoãn nó cần một
tiếng nói từ Chính phủ, trong khi Bộ TT & TT thì đang “bối rối”, Thủ tướng
thì đang ở Canada. Trách nhiệm lịch sử đang nằm trong tay các đại biểu. Mong
các vị hiểu, không chỉ thông qua một luật tốt mà bác một dự luật có vấn đề cũng
được cử tri coi là “thành tích lập pháp”.
Tôi hiểu tâm lý của nhiều đại biểu, đặc biệt, những đại biểu
đồng thời đang là thành viên chính phủ hay lãnh đạo địa phương. Quý vị cũng
không dễ chịu gì khi chỉ vì lỡ lời đã bị mạng xã hội (MXH) nặng nề chỉ trích.
Nhưng, nếu lắng nghe và dần dần điều chỉnh, quý vị sẽ nhận thấy, chính MXH đã
cung cấp cho quý vị một môi trường đủ khắc nghiệt để quý vị trở thành những
chính trị gia.
Một chính sách không thể nào đi vào cuộc sống nếu nó không thuyết
phục được dân chúng. Làm chính sách mà đe doạ các nỗ lực phản biện của xã hội
thì chính sách đó nếu không đưa đất nước quay về thời kỳ nghèo nàn lạc hậu cũng
sẽ bị lịch sử đào thải.
Tôi rất ít khi trích dẫn tiền nhân nhưng tôi nghĩ những tuyên bố
của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn rất có ý nghĩa với quý vị; ông từng nói, “Nhân dân
có quyền đôn đốc và phê bình Chính phủ. Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có
quyền đuổi Chính phủ”. Nếu QH làm luật mà trên tinh thần ấy, chắc chắn sẽ không
có những điều luật trong BLHS với cái gọi là “tuyên truyền chống nhà nước”.
Nhưng, người dân tuy đang phải chấp nhận những chế tài đó thì
với luật pháp hiện hành, một người chỉ có thể coi là “tuyên truyền chống nhà
nước” khi có một bản án có hiệu lực của toà. Dự thảo Luật này trao nhiều quyền
cho các cán bộ công an. Một số vị trong QH có thể sử dụng quyền này để gây sức
ép gỡ bỏ những bài viết chỉ trích mình nhưng điều đó chỉ làm cho quý vị thêm
lộng quyền, dấn sâu, lâu dần thành “củi”. Về lâu dài, nó còn tác động lên người
thân và chính bản thân quý vị [tin tôi đi, rồi có lúc quý vị muốn lên tiếng và
chợt nhận ra “quyền được mở miệng” đã bị chính mình bịt lại].
Nếu Dự luật được thông qua, thì ngay trong lĩnh vực “tư tưởng
văn hoá” sẻ phải đối diện với nguy cơ “công an trị” thay vì tuyên giáo. Chính
Hồ Chí Minh – người khai sinh Chế độ – đã nói rằng, “Nước có độc lập mà dân
không có tự do thì độc lập đó cũng không có ý nghĩa”. Công cuộc Đổi Mới bắt đầu
từ 1986 về bản chất là từng bước trao quyền tự do cho dân. Thoạt tiên là quyền tự
kiếm lấy cơm ăn, quyền đi lại… và giờ đây là quyền được nói trên không gian
mạng.
Có internet, chế độ bị chỉ trích rất nặng nề, nhưng như quý vị
thấy đấy, Chính quyền chỉ ngày càng mạnh lên chứ không yếu đi. Vì, quan chức
lạm quyền là bị dân kêu, tham nhũng có thể bị dân tố cáo. Tôi biết, nhiều người
trong quý vị cũng có vấn đề nhưng tôi tin, đa số cũng mong những kẻ quá xấu xa
bị vạch mặt chỉ tên (trên báo hay trên MXH).
Không chỉ trong lĩnh vực “tư tưởng văn hoá”, dự luật này trao
quyền can thiệp của Công an gần như trong mọi hoạt động trên không gian mạng.
Nếu nó được thông qua, theo các chuyên gia, còn “gây khó khăn cho cả việc phát
triển chính phủ điện tử, thương mại điện tử, công nghiệp nội dung số, làm mất
cơ hội phát triển kinh tế số, cách mạng công nghiệp 4.0 của Việt Nam”.
Để ngăn chặn các nguy cơ trên mạng không thể nào chỉ sử dụng bộ
máy công an và không thể chỉ là những nỗ lực của từng quốc gia đơn lẻ. Và, anh
không thể lựa chọn phương thức tự vệ hữu hiệu nhất – hợp tác quốc tế – một khi
anh hạn chế người dân của anh tiếp cận với các giá trị phổ quát mà VN cam kết.
Dự luật này là sáng kiến của Bộ Công an từ thời đại tướng Trần
Đại Quang. Tôi, với tư cách là cử tri tại đơn vị ông ứng cử, rất muốn thấy ông
nghĩ đến các di sản chính trị của mình. Công đức không chỉ nằm ở các đình chùa
mà chủ yếu ở trong dân.
Nhiều nhà ngoại giao phương Tây có ấn tượng tốt khi gặp thượng
tướng Tô Lâm. Họ tìm thấy ở ông tư chất của một chính khách hơn là một sỹ quan
công an thuần tuý. Tuy khá “shock” sau vụ TXT nhưng đó vẫn là điều mà họ có thể
giải thích. Nhiều người rất ngạc nhiên khi BCA tiếp tục thiết kế Dự luật như
vậy. Trong con mắt của nhiều nhà ngoại giao châu Âu đang vận động cho việc ký
kết và phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do VN-EU, thì Dự luật này là bước lùi
rất lớn về cải cách. Và nó có thể gây hiệu ứng tiêu cực không kém gì vụ TXT cho
quan hệ ngoại giao với châu Âu.
An ninh mạng là một vấn đề cần thiết, nhưng giải pháp hữu hiệu
nhất vẫn là con người, công nghệ và hợp tác quốc tế. Nguy cơ tin giả xuất hiện
trên MXH là có thật nhưng Chế độ đang có trong tay hơn một nghìn tờ báo. Tôi
chia sẻ những lo ngại của quý vị về “tuyên truyền chống nhà nước” xuất hiện
trên MXH. Nhưng BLHS đang có quá nhiều tội danh ngăn chặn các hành vi thậm chí
mới chỉ ở mức thực thi quyền được nói.
Chủ quyền là sức mạnh của mọi quốc gia. Tuy nhiên chủ quyền của
một quốc gia trong không gian mạng không chỉ giới hạn trong phạm vi lãnh thổ.
Kéo không gian mạng vào bên trong đường biên giới quốc gia là thất bại. Chủ
quyền quốc gia trong thời đại ngày nay cũng không chỉ được xác lập bằng các cột
bê tông mà còn là những giá trị mà người VN đóng góp. “Cách mạng 4.0” mà quý vị
vẫn thường nói chỉ có thể thực hiện trên nền tảng tự do. Kinh tế số, cách mạng
4.0 không bao giờ có thể manh nha khi bóng dáng “còng số 8” cứ thấp thoáng
trong máy tính.
Những người thực sự hiểu biết về an ninh mạng, kinh tế số trong
Chính phủ, trong UBTV QH nên dành thời gian để cân nhắc thêm. QH vẫn còn những
ngày trống do Luật Đặc khu đã hoãn. Nếu Dự luật An Ninh Mạng vẫn phải đưa ra
biểu quyết, xin quý vị hãy bấm nút bằng “tư duy 4.0”. Tương lai con cháu đang ở
trong tay quý vị. Đừng để các tuyên bố về tự do chỉ dừng lại trong những ngôn
từ sáo rỗng.
Huy Đức
(FB Trương Huy San)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét